Thursday, January 10, 2008

Би ямар хүнд дургуй вэ-2

Дугаар 4. Ажлын шугамаар ирсэн 1 Солонгос уулзалтын дараа над руу орчуулагчаараа яриулж уулзах хэрэгтэй байна. Мэдээлэл авах хэрэгтэй эн тэр гэлээ. Би ч сандраад ёооё нөгөө асуусан юмыг нь мэдэхгүй явж байх вий дээ гэтэл, зүгээр зүгээр хоолооо идээгүй бол хоол идье гэлээ. Тэгээд нэг бродвэй хоолны газарт корей хоол идэж , би асуултад нь халит хариулж эдэр. Нөгөө орчуулагч нь инээд алдаастай хажууд орчуулаад нэг шар залуу. Тэгээд хоол идсэний дараа орой дахиад уулзья би маргааш өглөө Солонгос буцах юм хамт гадуур гарч өгөөч гэхээр нь – за за тэгье ч гэх шиг юм бодогдоод хамт гарсан чинь надад үнэртэй ус бэлэглэв. Гүэ авахгүй этэр гэсэн чинь ав ав гэсэн юм хэллү яалаа.Ямар ч гэсэн авсийн. Тэгээд орой нь бид иришд ороод сууж байсан чинь манай нэг найз хүүхэн таарлдаад хүүе чи солонгос хүнтэй явж байж , ямар аймар хүн ихтэ газар явдийн гэж авдийн. Тэгсэн чин миний инээд хүрээд тгд яахийн би корэй хүнтэй явжийн гээд нуугдах ёстой юм уу гэсэн чинь. Хүмүүс янз бүрээр л бодношд гэхээр боджил байг гээд нөгөө корейг Чингист нь хүргэж өгчөөд харив. Харин дараа нь нөгөө корей чинь ёстой лай болдийм даа. Нээх сайн инглиштэй биш байжийж өдөр шөнөгүй залгаад, 2 ч удаа бэлэг явуулаад байхаар нь дургуу хүрээд ажлынха нэг залуугаар Монголоор баахан загнуулаад, бэлгийг чинь бүгдий нь буцааж явуулна гэж дайржийж нэг юм таг чиг болгосон. Чин үнэнийг хэлхэд орчуулагч Монгол залууд илүү дургу хүрсэн.

Дугаар 5. Одоо бараг 10-аад жил найзлаж байгаа найз охин саяхан шинэ жилийн урдхан хошин шог үзье билет нь байна гэж утасдав. Би ч баяртайгаар хүлээн авч хошин шог үзлээ. Удаан уулзаагүй байсан болхоор бөөн хөөр болж уулзаад , хөгжилтэй инээлдсээр үзэж дуусгав. Найз охин найз залуутайгаа, бас өөр 2 найзтайгаа явж байсан. Тоглолт дуусхад найз охин маань –Чи одоо хайчхийн, харих юм уу гэлээ /Эмлэгт хэвтэхэд эргээгүй тэгээд, халит бас уулзаж сууна эн тэр гэж ярьж байсан болхоор нь гайхасхийж бас жаахан дургу хүрээд / -Хайчих ч гүй харина. Гэсэн чинь –аан , за за. Билетнийха мөнгийг өгчих- за за тэгье. Гээд гадагшаа гарах шахцалдан ургашилж байх даа. Найзын урилга биш, зүгээр нэг борлогдохгүй билетний шахаанд явснаа ойлгож шалл дургу хүрлээ. Гараад мөнгийг нь өгчихөөд үг дуугуй гэр лүгэ зүтгэсэн. Харин дара нь над ру месенжерт би найз залуудаа загнуулаад, ойлголо уучлаарай гэж бичдийн, дурак чин. Өөрөө бодож чададгү му хаашаа юм.

Би ямар хүнд дургуй вэ-1

Дугаар 1. Монгол-Тайваны төлөөлөгчийн газарт очиж нэг хүний анкет бөглөж явуулах болов. Очтол консулын газар гэсэн шилэн хаалтны цаана 2 охин зогсож байх юм. Нэг нь ирснээ эгчээ энд байхгү байгаа хүний гарын үсгийг дуурайлгаж зурж болохгүйэ. Ажент гэдэг дээр нь өөрийнхөө нэрийг бич гэлээ. Тэгээд ажент дээр нь бичхээр бүгдийг хуулчихаад байж байтал, хаяг гээд гараад ирэв. Би энэ хаяг дээр гэрийн хаяг бичих юмуу , юуны хаяг бичих вэ? гээд асуутал- 2 дох охин хүрч ирснээ над руу харж байснаа.
- Гэрийн хаяг л байдаг биз дээ. өөр ямар юмныхаа хаягийг бичих гээд байгаан гэв. Миний дургуу хүрч баахан орилмоор санагдаад.
- Зөндөө хаяг байдгиймаа. Алийг нь бичих вэ гэж асуужийн.
- Хаяг гээд наана чинь бичцэн байхад англи хэл мэдэдгүй юм уу гэж аашлав.
- Чи надтай хэрэлдэх гээд байн уу үгүй юу? Үйлчилгээний газар ажилжийж чи хүн доромжлох ямар эрхтэй юм?Чамайг хэн гэдгийн ?Бүтэн нэрээ хэл.
- Сараа.гэдэг.
- Бүтэн нэрээ гэжиЙН? /чаддаг бол дээд хүмүүсээр нь хэлүүлэх юмсан гэж бодож байсан ч сачий хүрэхгүйгээ гадарлаад дуугай болов./
- Миний бүтэн нэр.Чи өөрөө надтай хэрэлдэх гээд байна уу? Би үйлчилгээний газар ажилдаггүй. Консулын газар ажилладаг.
- Чи хүний асуултад хариулаад зогсох ёстой биз дээ. Хаяг гээд бичцэн байхаар нь ямар хаяг бичих вэ гэж асуулаа. Ийм харьцаа хэрэггү л байдаг юм даа. Гэж хэлээд хэрүүл өндөрлөв. Сайндаа ч өндөрлөсөнгүй, анкетийг нь аваачиж өгсөн хүүхдийн юмийг аягүй бол саатуулаад хаячих байх гэсэн муу санаагаар амаа хамхисан.

Дугаар 2. АНУ ЭСЯ дээр нэгэн төсөл амжилттай батлагдсантай холбогдуулан хүлээн авалтад уригдав. Хүлээн авалт явдгаараа явж, амеркчууд алдарт хоол болох гамбургур эн тэрээрээ дайлаад дажгү байв. Тэнд баахан том хүнүүсийн хажууд таних хүн ч олон биш болхоор бяцхан ганцаардасхийн, хүлээн авалт болж байсан өрөөнөөс гарч 00-ийн өрөө орох замд тавьсан байсан шилэн хоргон дахь АНУ цэргийн малгайг үзэж сонирхож байтал, нэг хүүхэн гарч ирснээ уучлаарай 00-ийн өрөө тийшээ , нааана чин зогсож зогсох хориотой ч гэнэ үү юу ч гэнэ үү.Тэгхээр нь хаана зогсохоо заалгах юм уу хаашаа юм., гээд хурдан явхын түүс болон байж байгаад гарсан чинь нөгөө хүүхэн өлгүүрт байсан миний куртикийг алга болгоцон, хааш нь ч юм дээ аьаад явцан байсан. Тэгхээр нь дотроо хүн хаана зогсохыг зааж байхын оронд, хувцас манаад зогсож байхгүй гэж уур хүрээд, ганцаараа бсн бол хэлэх байсан боловч хамтран ажилладаг ахмад хүмүүсээ бодоод амаа хамхив. Дээр 2т дурдсан гадаадын байгууллагад ажилхаараа өөрсдийгөө, тэнгэрийн умдаг атгасан мэтээр боддог Монгол хүмүүст би дургуй.

Дугаар 3. Миний өрөөнд гадаад харилцааны хэлтсийн орлогч дарга эгчтэй хамт жайка-гийн нэгэн япон эр орж ирэв. Англиар овоо яридаг юм Миний өөдөөс харж байснаа, энэ Японоор ярьдаг юм байна лээшд гээд нөгөө эгчид хэлэв. Эгч манай талын хүн юм болхоор- Тийм шд гээд маасайтал инээтэл, - Гэхдээ нөгөө ямар юмны хэлтсийн тэрнээс муу ярьдаг юм байна лээ гэв. Тэгтэл эгч ямар миний өөдөөс харж сууж байснаа намайг муулалтай нь биш, өөр яриа руу дүйвүүлээд өнгөрөв. Бас нэг удаа 2 Япон эр миний өрөөнд орж ирснээ учиргүй инээлдэж японоор Монгол хүмүүсийг муулав. Яджийхад тэр хэдэн үг нь мэддэг үг таарснуу яасан ойлгоод их л дургуй хүрч суув.

Унтах арга

Надад үхэх тэдэн шалтаг байна гдг шиг надад унтах хэдэн арга байна хэхэ. 1. Элдвийг бодож эргэж хөрвөөсөөр аяндаа унтах, маргааш өглөө нь нүд чин улайж, нойр ханаагүй шинж тэмдэг илэрнэ.
2. Элдвийг бодохгүйг хичээж, нүдээ анин албаар унтах. Хэсэг хугацаанд азнасны дараа нэг юм бас унтцан байна.
3. Ном уншиж байгаад унтах, өдрийн цагаар хэрэглэхэд тохиромжтой.Орой хэрэглэвэл унтахаасаа илүү номныхоо үргэлжлэлийг боддог муу талтай.
4. Бясалгал хийж байгаа юм шиг амьсгалаа зөвхөн мэдрэхийг хичээх, энэ арга даанч бүтэшгүйэ. Зовлонд нэрвэгдсэн мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг.
5. Тоо тоолж унтах. Энэ арга нилээд үр дүнтэй бөгөөд амьсгалаа гүнзгий аваад, аажуухнаар тоолбол бүр хурдан унтана. Уржигдар 1600 гараад нам унтцан байсан өглөө нь тархи толгой амарчихсан, нүд мүд сэргэлэн байсан гэвч өчигдөр их ачаалалтай байсан тул хэрэглээд хэрэглээд нэмэргүй байсан.
6. Халуун сүү, банштай цай гэх мэтийг хэрэглээд хөөстэй баннанд ороод, биеэ хөрж амжихаас өмнө дулаан хөнжилдөө орж унтах, заримдаа тус болдийн.
7. Архины төрлийн умдаан хэрэглээд унтах, заримдаа үнэхээр тус болдог тархи амарсан байдаг. Гэхдээ ихэвчлэн тултал нь буюу тасартал ууж байж унтвал хурдан бөгөөд нам унтана. Гэвч маргааш нь шартах, энээ тэрээ гэсэн үр дагавартай.
8. Нойрны эм. Дажгүй. 2 удаа хэрэглэж байсан. 2ланд нь үд болтол унтаж үхрийн дуунаар сэрсэн.
9. Шөнө орой кино үзэж, мөрөөдмөөр санагдсан юмаа, эцэст нь тултал мөрөөдөж, эргүүтэж эргүүтэж унтах. Энэ аргын маргааш дугаар нэгийн адил нүд ам, муухай босож ирэх магадлалтай боловч босч ирэлгүйгээр өдөржингөө унтах буюу ажлаа таслаад унтах боломж бас үлджийн. Амралтын өдрүүдээр ихэвчлэн хэрэглэдэг, ажлын өдрүүдээр сэрчихвэл гэгэлзээд лайтай байдийн.
10. дах арга гээд дахиад зохиочихье.Ядарч унатлаа ямар ч хамаагүй аргаар сэрэнги байж байгаад, тэгээд эцэст нь сүхээр зохиулсан мэт унтах байж болох л юм. Хэзээ хэрэглэснээ санахгүй байгааг бодход хэрэглээгүй байж ч магад шиг байна.

Маргааш сайхан унтнаа.

Sunday, January 06, 2008

Хотын амар амгалан

Өчдөр, уржигдар хот маань амар амгалан байлаа. Кафе, баар, дэлгүүрт архи, согтууруулах ундаа зарахгүй.Гудамжаар машин тэрэг, хөл хөдөлгөөн багатай, хүн болгон бараг ажлаа тараад гэртээ хариад байгаа муу хаашаа юм. Эсвэл шинэ жилийн өмнөх их хөл хөдөлгөөнтэй харицуулхад хүмүүс бага байснаас надад тэгж санагдав уу? Ямар ч гэсэн Монголын уртаашаа ганц "Тэнгис" кино театрийн үзвэрийн билет олдохгүй алаан болж байна гэсэн. Тэгээд дээрээс нь цагдаа нар бараг амьдралдаа шахуу 2-хон өдөр ажлын цагаар амарч үзжийн гэж яриад байна лээ. Эрүүлжүүлэх, гэмтлийн хүлээн авах энэ тэр гээд шөнөдөө хүмүүсийн очиж үйлчлүүлэх дуртай байдаг нилээд хэдэн газрууд хүн амьтангүй шахам байсан мэдээ үзэв. Гэхдээ дандаа тийм байвал чөлөөт цаг өнгөрөөх газар нилээд нэмж нээх хэрэгтэй, ер нь энэ баарнуудыг хаагаад оронд нь өөр газрууд нээчхэж болдгүйн байхдаа, нэг ингэж аймшгийн киноны гол дүрд тоглож байгаа дээрээ. ББС-ийн мэдээн дээр Монголчуудын нилээд их хэрэглэдэг архи нь хортойн улмаас тэдэн хүн үхэв гээ бичсэн байлээ. Нилээд их хэрэглэдэг ч байх даа яахав дээ.. Уул нь гэхдээ саяны шинэ жилээр үхэл осол эндэгдлээс хамгаалах гээд талбай дээр болдог "Мөнгөн шөнө" гэдэг ёслолыг хийгээгүй, салютыг буудахыг хориглосон гэнэ лээ. За яадаг ч байсан тэгж машин тэрэг бөглөрөхгүй, бааранд утаа манан бага шиг татаж, хүн амьтан хашгичиж, гуаглахгүй байвал дажгүй л санагдсан. Их хотын секс /Sex in the city/ шиг Их хотын амар амгалан дандаа байгаасай.

Хүсэл ингэж биелдэг

Дээр нэг зурагт үзээд хэвтжийсан чинь, 25 дугаар суваг ТВ-ээр хүслээ биелүүлдэг хүмүүс ярьж байна. Ер нь бага зэрэг үндэслэлтэй . 3-хан үйлдэл хийхэд болно. 1. Хүсэх, 2. Итгэх. 3.Хүлээн авч сурах.Юу гээд тайлбарлаад байлаа даа. Нэг жишээн дээр ярий л даа. Би нэг сэтгүүл үзээд нэг богино түрийтэй мөртлөө өндөр өсгийтэй гуталтай болмоор санагдлаа. Эхлээд юуны өмнө хүсэх хэрэгтэй. За хүслээ, ийм гуталтай болхиймсан. Тэр хүслээ биелүүлцэн байна гэж төсөөлөн бодож эхлэнэ. Би нөгөө гутлаа өмсцөн явжийна. Хэхэ. Энэ үе нь итгэх үе шат юм байна л даа. Хар ухаанаар бодход төсөөлж байх үедээ хүний тархи өөрийн мэдэлгүй нөгөө хүсэл дээрээн төвлөрч хаа явсан газраа биелүүлэх арга зам эрж хайж явдаг мэт санагдсан. За тэгтэл яг төсөөлж байсан гутал нэг дэлгүүрт байхаар нь би худалдан авч хүслээ биелүүлж байгаа юм. /Тэр үед нь кирманд мөнгө байж таарна./ Хүлээн авч сурах гэдэгт нь яг мөрөөдөж байснаа олсондоо/ хийж чадсандаа өөртөө ч юм уу, өөр хэн нэгэнд ч юмуу талархах хэрэгтэй гэж байсан санагджийна.Пөөх, яг зурган дээрх шиг гутал байна шд Баярлалаа. /гэх юм уу даа одоо./Би гутал гэж ярьснаас биш тэдгээр улсууд өөр хар мянган юм ярьж байсан л даа. Осолд орж хөлгүй болсон хүн хиймэл хөл зүүгээд эрүүл хүн шиг явж сурсан, бага тушаалын ажил эрхэлдэг байсан нэг хүн энэ аргыг хэрэглэснээр мөрөөдлийн амьдралаараа амьдарч байгаа гэх мэт. Татах хүчний гайхамшиг гэж нэрлэж байна лээ. Далдын ямар нэг хүч хүслийг чинь биелүүлхийн тулд хамтдаа зүтгэдэг гэж байсан. Үнэн ч байж магадгүй.

Wednesday, January 02, 2008

Дайн л бүү болоосой

Магадгүй миний бичиж байгаа энэхүү зүйл эмзэг сэтгэлтэй хүний айдас байж болох юм. Гэхдээ би лав өнгөрөгч оноос маш их айлаа. Хувь хувьсгалд аль алинд нь. За юу ч гэсэн бага зэрэг тодруулах гээд оролдие. Хувь хүний үүднээс гэвэл бага зэрэг асуудал гарч азаар цаг тухайд нь шийдэж чадсанаар гэрэлт хорвоодоо амьдарч байна. Түүнээс юуг олж харсан бэ гэвэл Монголчууд маань эрт дээр үеэс хувьтай хүн хулгана жил үзнэ гэж зүгээр нэг толгой холбон бурж байгаагүй юм байнаа гэдгийг ойлгож авлаа. Уншиж байгаа хүмүүс юун сүржигнэдэг амьтан бэ гэж бодож ч болох л юм. Зөвхөн Монголд маань гэж батлахгүй ч гэсэн ганц миний ч хувьд биш, хулгана жил гарах дөхөж байгаа энэ үед өдөр тутамд айдас хүргэм мэдээ, үхэл хагацал, зовлон шаналал давхардан сэтгэл сэрдхийлгэж байгааг та нар сайн мэдэж байгаа. Тэгээд юу ч гэсэн энийг уншиж байгаа хүмүүст Гандан орж засал номоо сайн хийлгэж байхад илүүдэхгүй шүү гэж хэлье. Хувьсгалын тал дээр өнгөрөгч он мөн л ширүүн дориун тэмцэл, хөнжилдөө хөлөө гутамшигтайгаар жийлцсэн ОН байв. Төрийн толгойд зарим хүмүүсийн хэлдгээр ёстой гахайнууд гарч, улмаар гаарч ард түмний эрх ашгийг уландаа гишгэсэн олон тэнэг шийдвэрүүд гаргасан. УИХ-ын баталсан хууль дүрмийн тоо бага, харин суудлын солио сэлгээ гаргах санал хураалт олон байсан, мөн хотын захирагчыг бузар гүтгэлгээр сандлаас нь түлхэн унагасан зэрэг наад захын жишээг дурьдаж болно. Шинэ он гарч байхад энэ тухай ярьж байгаа учир нь энэ он сонгуулийн жил, иргэн бүр ухамсартай байж, хүний төлөө ажиллаж чадах төрийн түшээдийг ялган таньж, ходоодоороо, хямд төсөрхөн хэрэгцээгээрээ зулгуйдаж бус, нарийн шүүлтүүрээр шүүгээсэй, мэргэн ухаанаа одоо гаргах цаг болсон шүү гэдгийг сануулахын тулд билээ. Эрхэм ах Пүрэвсүрэнгийн санал болгосноор Японы Монголын төлөө сэтгэлтэй зохиолч нийтлэгч Кимура Аяакогийн "Тархины тураал"-аас иш татья. "Хятадын “Их сургаал бичиг” номын VI бvлэгт “Улс орны хувьд эд хөрөнгийн сонирхол жинхэнэ ашиг сонирхол биш, харин ёс журам бий болгох л жинхэнэ ашиг мөн” гэж бичжээ. Улс орны удирдагч эд хөрөнгийн талаар хvч чармайлт тавьж байгаа бол заавал хөгийн амьтсыг өөрийн гар хөл болгон ашигладаг. Тэгэхдээ удирдагч тэдгээр ашиглаж байгаа хvмvvсээ чадвартай гэж бодож байгаа бол тийм хөгийн амьтдаар төр, засгийн эрх бариулах ба тэгж эрх бариулбал заавал хvн зоны ч юм уу байгалийн гай гамшиг учирна» гэж бичсэн байдаг." гэж. Бид тайван сайхан нийгэмд амьдардаг бол өнөөдөр зөвхөн өөрийн ногдсон ажлаа үр бүтээлтэй сайн хийгээд тэрнийхээ үр шимийг бахархалтайгаар хүртэн жаргалаа эдлэн суух ёстой билээ. Гэвч цаг үеийн өнөөдрийн байдал бидний одоо улиглан шүлэглэх дуртай "Амьддаа бие биенээ хайрла хүмүүсээ" гэдэг алдарт үгээ үлдээсэн яруу нөайрагч Дашбалбарын бичсэнчлэн улс төр надад хамаагүй гэж хойшоо суух аргагүй цаг мөн гэдгийг та бүхэн болгоох биз. Блог ертөнцөд ихэвчлэн залуучууд болон нийгмийн идэвхтэй насныхан байдгийг харгалзан, улс төр надад ямар хамаа байхав гэсэн аминчхан бодлоор битгий хандаарай, 18 нас хүрсэн тэгээд талх иддэг бол танд хамаатай шүү, өөрийн чинь санал өдөр тутам бухимдуулдаг олон сөрөг үзэгдлийг нухчин дарах маш их хүч юм шүү гэж хэлмээр байнаа. Дайн л бүү болооосой гэж нийтлэлээ нэрлэсэн, дээрээ суудлаа олохгүй бол доороо гүйдлээ олохгүй гэдгийн үлгэрээр нийгмийн энэ хямрал ямар ч хортой үр дагавар авчирч болзошгүй байгаад сэтгэл зовнисний илэрхийлэл юм шүү. Эхний өдрийн бичлэгээ 2008 ондоо та бүхэн хувь, хувьсгалдаа ихийг бүтээгээрэй гэдэг сайхан ерөөлөөр өндөрлөе.

Thursday, October 25, 2007

Бас л ....

Бас л Жигжидсүрэн гуайн ярилцлагыг уншаад төрсөн бодол. Үнэхээр ухаантай сайхан хүн байна лээ, нэгийг уншаад ,нөгөөх эргэцүүлхээр үг бүр нь өөрийн гэсэн олон талтай. Би яадагч байсан маш их мөнгөтэй болох хэрэгтэй , зүгээр нэг хэрэгтэй ч бус маш их хэрэгтэй юм байна гэж бодсон. Би өөрөө хэдийгээр эрдэм шинжилгээний ажил хийгээд нэг зүйлийг улайран судлаад байж чадахгүй, эсвэл урлагын сайхан бүтээл бүтээж, яруу найраг зохиогоод, уран зураг зураад сууж чадахгүй байж магадгүй ч хэрвээ би мөнгөтэй болох юм бол чаддаг хүнд нь хийх боломж нөхцлийг олгох боломжтой болох юм шиг санагдсан. Тэдэнд талхны мөнгийг бодож нервтэлгүй, дуртай юмаа хийгээд хүнд хүртээгээд байхад нь мөнгө л хэрэгтэй. Өнөөдөр бид хичнээн сайхан зүйлийг хэрэглээний хямд төсөр эд зүйлтэй нэгэн зэрэгт үнэлж, түүгээр өөрсдийн сул дорой хүсэл, мөрөөдлөө бачимдан хэрэгжүүлхээр улайрч байцгаадаг юм бэ?Эрдэмтэн мэргэдийн судалгаа , шинжилгээний ажлууд, үрлагын үнэт бүтээлүүд, тэр дундаа сонгодог урлаг, ардын урлаг,морин хуур, кино эднийг бүгдийг нь хэрэглээтэй холбож ойлгох ямар ч арга байхгүй. Сэтгүүлчийн та юунд итгэдэг вэ? гэдэг асуултад тэрээр "Оюуны чадавхид итгэдэг.Монгол орны ирээдүйг оюуны чадавхи аварна гэдэгт итгэдэг.Нийгмийн бүх давхаргаас адил хэмжээний оюуны чадвар шаардаж болохгүй л дээ" гэж хариулсан байсан. Би заавал баяжина, тэгээд давраад би тэдгээр үнэт хүмүүсийн оюун санааны гайхамшигт бүтээлийг хийхэд нь тусалж ивээн тэтгэдэг болно. Зорилгоо ингээд тодорхойлчихмоор санагджийна. Гэхдээ л "Хүний хэлж ярьж байгаа бус хийж байгаа үйлдэл нь бодол санааны илрэл байдаг" гэсэн үг байх л юм. Үзэж тарчих юмсан.

ардчилал бидэнд юу авчирав.

МУУГЗ Жигжидсүрэн найруулагчийн Гялбаа-д өгсөн ярилцлагыг уншив. "Ардчилал бидэнд сэтгэхүйн эрх чөлөөг авчирав" . гэжээ. Сэтгэхүйн эрх чөлөөндөө бахардаад уначихгүй, бүдрээд өндийж чадахгүй, гарц олж чадалгүй галзуурчихгүй бол үүнээс үнэтэй, үүнээс сайхан юм гэж юу байхав дээ.

Wednesday, October 24, 2007

Brand Mono - YOU

Хувцасны брэнд энэ тэр гэж л мэдхээс толь бичиг мичгээс брэнд нэрийн утгыг тогтоогоогүй билээ би. Саяхан ажлын ойролцоо байх, “Найра” кафенд орж тамхиа нэрээд л сууж байтал, “Бизнес вик” сэтгүүлийн саяхны дугаар байв. Гоё зураг байж магад гээд эргүүлж байтал ”Брэнд Юү” гээд гарчигтай Майкл Дугласын дүү хүүхний бичсэн нийтлэл өгүүлэл ч юм уу нэг тиймэрхүү юм байв. Зохиогчийн эх сурвалжийг дурьдсан тул хууль зөрчөөгүй гэдэгтээ бат нот итгэж байна. Утга нь нэг иймрэхүү, чи бол өөрөө нэг брэнд шүү. Би ч энэ үгийг умшаад, өөрөөрөө аягүй бахархав. Би нээрээ брэнд юм байхдаа БТ гэдэг брэнд гого гого гэж сэтгэл дотроо мангуурав. Тэгээл за за тэгвэл байнш дээ тэ, би заримдаа хүний үгнээс зөрж, өөрийнхөөрөө зүтгэж бусдыг шантаажилдийн. Тэр мэрийг дараа нь бодохдоо их л харамсдаг байсан бөгөөд брэнд ю-г умшаад яадийн яадийн болдгүй муу, болдог л юм байшд гэж онгиров. Би брэнд юм чинь. Хэхэ.
Брэнд Ю-гээ хөгжүүлэх дараахи хэд хэдэн зөвлөгөө байна.
Develop saying- Гоё ярьж сур: Ярих чадвараа хөгжүүлэх талаар тайлбар хэрэггүй байх. Өөрийн гэсэн с энд ай-тай ярьж сурах
Write a book- Өөрөө эсвэл хүнээр өөрийнхөө тухай ном бичүүл.
Hone a distinctive look-Иймийжаа хөгжүүл, Дональд Трампын матрынх шиг үсийг хүн бүр хараад түүнийг таньдаг.
Get a cause- Юманд туйлширалгүй, break авч сурах , Анжелина Жоли Африкт очиж хүүхдүүд асардаг гэх мэт.
Encourage nicknames - Өөртөө күүл ник сонгох, хүмүүст түүгээрээ танигддаг байх гэсэн утгатай байсан байх.
Link up with better brands – Тэд заавал чиний найз байх албагүй зүгээр үгийг нь сонсох боломжтой орчныг бүрдүүлхийг хичээ.
Мimic a popular brand – Энд нэгэнт алдаршсан брэндүүдийг дуурайх. Тайра Банкс өөрийгөө некст Опра гэж хүмүүс хэлэх хүртэл түүнийг дуурйадаг. Өөр Хятадын Дональд Трамп гэгддэг нэг нөхөр гэх мэт жишээ бичсэн байсан.
Блогдох, Hi5, самбардах зэрэг насандаа хүн бүр өөрийгөө брэнд гэдгийг маш сайн мэдэрдэг гэж онцолсон байв.

Sunday, October 21, 2007

Хувцас

Түмний нэг болж яваадаа их баярлахым. Яваа биш төрсөндөө хэх. Жаахан байхдаа тэгдэг байсан, баавгайн чих тоглодог байсан. Эсгүү бол дүүгээ хараал ээж, аавынхаа авч өгсөн хувцсыг голох шилэхээ ч мэдэлгүй өмсдөг байсан, ээжийгээ би тандаа хайртай гээд тэвэрч аваад үнсэж чаддагүй тийм хүмүүжлээр хүмүүжсэн гэх зэргээр ярихад нь би бас ийм л явсиймаа гэж яруу төгөлдлөөр бодох. /Шүлгийн мөрнөөс зээлдэв./

Хувцас гэснээс хэзээ хувцасны хоббитой болсноо санахгүй байна. Уг үндсээр яривал эмэгтэй хүн болж төрснөөс авхуулсан байх л даа. Засс тэгээд ээж аавын авсан өлгийд бааж, шээж байсан би гэдэг жижиг эмэгтэй ямрымаа мэдхын. Тэрнээс хойш чинь гэвэл өөрийн өндөр мэдрэмжээс эс шалгаалан, эгчид хувцас авч өгвөл барьцаж, уурлаж, ухнатаж байж адилхан хувцас авхуулдаг болсон. Гэхдээ өсвөр насандаа өмдөн дээр формоо өмсчөөд, даарахгүй бол яадийн гэж 5 алхмийн зайд байх сургууль руугаа паараг паараг алхдаг байв. Намайг хэн харж нохойг хэн саахав гэдгийн амьд тод жишээ болж номон дотор амьдардаг, үлгэрийн эсвэл уран зохиолын гол баатар эмэгтэй торго, дурдан өмсвөл өөрөө өмссөн мэт хөөрч, сайхан залуугаар хайрлуулчихбал, дуусгахгүй бол санаа амар унтаж чадахггүй дуусгах гэж мэрийдэг байсын. Тэгээд дараа нь... Тохиролцооны дэлгүүр нэрээ өөрчилж ямар нэртэй боллоо доо. Тэндээс миний омог бардам он жилүүд эхэллээ,худлаа худлаа , түмэн янзийн эд бараа бөс даавуун дотор байх нэгэн хувцас нүдэнд минь өөрийн эрхгүй торойн тормойж, нөгөөхөө өдөржин шөнөжин бодож зүүдэлж байж, дахиад тэдэн жил тийм юм авхуулкү гэж ам хамраа өгж байж хувцас эгэлдэргэлдэг байв. Нөгөөхөө тэгээд тэдэн жилдээ яг өмссөн эсэхээ санахгүй. Энд дэн.. өөрөө цалинтай болж торойн тормойсон эд бараагаа хүний нүдний хор орчоод дараа очвол байхгүй болчихсон байна гэдэг нэрийдлээр гялс манас аваад нөгөөхө бас болоогүй салахгүй шинжтэй өмссөөр байгаад бөөсрүүлж, хуурслуулах нь халаг салдаг байв. Одоо амар болж дээ, бөөсрүүлхийн зовлонгүй хувцас өөрөө томдож момдоол.би ч өөрөө олны дунд шуудай углацан яваагаа харуулкүйг хичээсний үндсэн дээр бариу хуцас авхийг хчиээх болж бас ч гэж интернэт меттэй нөхөрлөсний үндсэн дээр гого дрэснүүдийг нүдэндээ тогтоож, адилдуу хэлбэртэй юм байвал шүүрч авч углаал, байхгүй бол мөрөөдөж явсааар оёдолчин эгчээс эндээ ийм кирматай тэндээ тийм оёотой гэж оедол эсгүүрийн анхан шатны мэдлэггүй шахуу хэрнээ тэрүүхэндээ дизайнар болох шахаж хийлгэж өмсдгын заримдаа. Гэхдээ яаж оригнол моригноолыг гүйцхын оёдол утас энд тэндээ сэмэрч тасрасаар мөн л хог дээр гардаг юм. Энд Кан Тэ Бүн, У нарыг дурдахгүй өнгөрч боломгүй гого зөвлөгөөнүүд өгжысын. Би ч дагажысын.

Багын вкус сайтай би /хаха хальт мульт онгиров/ энд тэнд ганц нэгхэн байгаа зүйлийг шүүр ч авах чадвараа тээсээр яваа билээ.

Байна ба байхгүй

Байна ба байхгүй
Байшинд суудаг байжээ
Байшин нь гэнэт нурж гэнэ
Байна хаалгаар гарч гэнэ
Байхгүй цонхоор үсэрч гэнэ
Байшинд хэн дарагдсан бэ?

Хариулт нь БА

А гэхдэ, энэ миний гол ярих гэсэн үг биш. Миний амьдралыг үзэх үзлийг энэ хэдэн хүүхэд багачуудын хөгжөөнт тоглоомын мөртүүд тодорхойлоод байгаа юм байна. Байгаа байхгүй гэдэг чинь өөрөө хоёр туйл юм аль аль нь боломжит, надад бүх юм байгаа бас бүх юм байхгүй. Энэ миний тухайн өдрийн сэтгэлийн синдромоос шалтгаалдаг. За үүнээс урган сэтгэлийн синдром гээч нэг ойлголт гарч ирж байгаа юм. Сэтгэл гэдэг бол хүнд байгаа хамгийн дээд чанар нь гэж би хувьхандаа үздэг , Сэтгэлийг яагаад тэргүүнд тавьж байна гээхлээр болболдоо хө. Сэтгэл гэдэг чинь болбаас хүний үйл хөдлөлийг ухаанаас илүүтэйгээр чимэн харуулдаг голлох хүчин зүйл юм дагуу даа. Өчдөр Морин хуурын чуулгын 15 жилийн ойн баярт зориулсан хүндэтгэлийн концертийг үзлээ. Сайхан аялгуунууд нүд ам хамар чих гээд л хамаг эрхтэн рүү минь урсан орж,сэтгэл бас эрхтэн гэж хаа нэгтээгээс уншсан санагдана,сэтгэл рүү минь мөн л орж байх юм. Даамчиг бөртдэй паарти, нээлттэй хаалганы өдөр нарын гайгаар нойрмоглон сууж байсан. Тэр үед Улсын филармоны симфони оркестр анд нөхөддөө баяр хүргэхээр хамтран аяз тоглосон толгой муут би нэрийг нь тогтоож амжсангүй, хүмүүс бас би сонслоо гэдгээ илэрхийлэх гэж баахан шаагилдан алга ташсаар зарлагчийн микрофоны дуунаас илт давж намайг игноордов. Браво гээл ганц хашгирхад болдийн байгааз дээ. Нээх ардын намын бүгд хуралд автоматаар алга ташуулах зорилгоор суудал бөглөсөн товаришууд шиг царай гарган гарын алга зодох ямар хэрэг байдийн. /Хаха аймар бухимдлаа/. Би ч бас сонссон л байсышд. Бүтэнбаяр удирдаач гэж нэг товариш зүгээр хайр хүргээд хаячдын. Нээх хэнэггүй царай гаргаж сүр пар орж ирснээ удирдаачынхаа гайхалтай индэрт зогсонгуутаал зүгээр нээх гого бүжиглээд байдын. Би бараг нэрийн үл мэдэх нэгэн аязын дараа Бүтэнбаяр удирдаачын удирдаж байснаа , гараа нэг огцом хөдөлгөөн хийж даялаад толгой молгой нь тэрүүхэндээ шилээ шөргөөн дуусгахад нь хамгийн чангаар ганц алга ташсышд. Бусдан дээр нь аа тий тий мэддэг ая гэж найздаа томроод сууж байснаа түүний дохиурын уран яруу хөдөлгөөнийг нь нүд салгалгүй ширтэн анхааран үзэж дуусгав. Тэгээд сэнтийгээсээ буугаад алхахаараа нээх хөөрхөн гар хөлөө хайш яаш савчуулан бондого бөндөгө алхаал яваад орчхийм. Эгэл мөртлөө эрхэм хүн санагдсан даа, Бас нээрээ Дашпэлжээ гуай эрдүү цээлхэн хоолойгооро нутгийн чулуу алганд хөлрөөд нутаг минь намайг санав уу, нутгаа би санав уу даа гээл дуулхад нь иймийн учир би амьдраад л байдын байна. Ийм хүмүүс бидэнд үлгэр дуурайл болж цаашдаа алхах хүчийг өгдгийг мэдрэх шиг болсон юм. Тэнэгүүд ч бас үлгэр дуурайл болдымаа хөөрхий, тэднийг дутуу үнэлэх хэрэггүйээ, тйим зүйл ийж ярьж болкү шү гэдэг месааж илгээдэг байхгүй ю. За за лаг лаг лаг юм яриад ч яахуу. Сэтгэл гэдэг бол 35 үсгээр илэрхийлхэд үсэг нь дутмаар тийм нэг зүйл байдым шиг байна лээ. За байз концертоо үргэжлүүлхэд байшдээ тээ. Долгор гуай гарч ирээд нээх тайзыг гоёмсог харагдуулаад байсан. Би түүний дуулдаг эр хүн гэдэг дуунд дуртай, миний хоолойн цараанд тохирсон сайхан дууг амилуулсан юм ч гэхшиг. Хахаха. Хөөрхөн хөөрөх хааяадаа гөөлгий гөөлгий гэмээр л байдышү яршиг зүгээр.

Monday, October 15, 2007

Ном авий

"Ороолон" гэдэг гоё ном ганцхан умшаад байрны хүүхдэд өгсөн чинь алга болгоцон гээд өгөөгүй юм. Зүрхний гүнд хадгалагдсан учраас олж өгсөн хүнд өндөр шагналтай ч байж болно шүү. Цус сорогч Даракулагийн тухай ном юм шүү.

Монгол Эхнэр?

Зээ, Баахан баримтгүй юм ярьж байгаадаа хүлцэл өчсү. Сайн эхнэрийн 9 шинжид 1. Үйлэнд уран 2.Үгэнд мэргэн 3. Хоол сайн хийдэг 4. Ханьдаа түшигтэй, халамжтай,5. Үр хүүхдээ сайн өсгөдөг ..... гэх мэтчилэн ч билүү хэдэн шинж уншиж байснаа саналаа. Муу нь бодуул эсрэг нь юм байгааз. Бяд нөхөд чинь Азийн бусад орны бүсгүйчүүлийн азгүй тавилангүйг гайхасхийж, Со кино үзэв үү хөлийн угааж байгаа биз, эн тэр гэж хоорондоо шивэр авир хийж, ээж минь намайг япон явхад япон хүнтэй сууж болкү шүү. Ээжийнх нь найзын охин нь япон залуутай суугаад хадамдаа дарамтлуулдаг тухай, эр нөхөр нь хүүхдээ ч тэврэх ёсгүй байдаг тухай хэлж байсан /би тгд суугаагүй л дээ, тгд ч суух хүн байхгү байсан юм чинь, хадуурав./Саяхан нэг шум сонсов, үнэн эсэхийг эзэд нөхөд өөрсдөө мэдэх биз, Асашёру, Батбаяр нарын эхнэрүүд салаад нэг нь Америк яваад, нөгөө нь экс нөхрийн менежертэй суугаад Японы сонин хэвлэлүүд Монгол бүсгүйчүүдийн ханьдаа хайргүй, ханьдаа халамжгүйг шүүмжилж байгаа тухай. Батбаяр эхнэрээ эргээд ирвэл 2 хүүхдээ бодоод уучилнаа гэж хэлсэн тухай уншлаа. Тгд бодов, өнөө үед гэр бүлийн салалт элбэг байгаа, Балжинням, Дашням нартай өдрүүдэд хурим хийлээ л гэж сонсогддог. Хэдэн сарын дараа тэдгээр хуримлагчдын тэн хагас орчим /бас баримтгүй / хүнд үеэ давж чадалгүй аятайхан нь бие бие рүүгээ хатуу үг чулуудсаар , аягүй алж хядалцах шахаж, эсвэл алалцаад салж сарнидаг гэж сонсож байсан. Зарим нь ч нүд аман дээр ил байдаг. Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс энэ асуудлыг хэлэлцэхдээ бүсгүйчүүд нь Монгол эрчүүд архичин, арчаагүйг нь дуудаж, эрчүүд нь янхан эн тэрээр нь дуудалцаад эв найрамдалгүй,асуудлыг шийдэх цэгт хүрэлгүй яаж илүү гарах вэ гэж муйхраар бодсоор таардаг. Хүмүүс 2 янз байдаг, мэдээж, эр эмээр хослон амьдрах хувь зохиолтой, үүн дотроо өрхийн тэргүүлэгч нь удирдаад явдаг , эм хүн нь эм хүнийхээ үүргийг гүйцэтгэдэг гэр бүл, эсвэл эхнэр нь нөхрөө зөв залж чиглүүлээд өөрөө хажуунаас нь муугаар хэлбэл холгоод, сайнаар хэлбэл хатгаад /хахаха/ жам ёсоороо амьдардаг гэр бүлүүд байдаг гэж бодож байна. Эр хүмүүс төрөлхөөсөө эм хүмүүсээс заавал илүү байдаг гэсэн онолыг би хүлээн зөвшөөрдөг. Хэдийгээр эрх тэгш, адилхан ямар ч ялгаа байхгүй гээд аль ч талбар дээр хүч үзэн эмэгтэйчүүд илүү гарлаа хүлээн зөвшөөрлөө ч ядаж л булчин нь илүү хатуу байгаам даа. /Ямар ч холбоогүй зүйсийг харьцуулсан шү./ Жишээ нь: Монгол улсад эмэгтэй хүний ажил гэж үздэг , үсчин, тогооч гэх мэт мэргэжлийг эрчүүд маш зүй ёсоор нь эзэмшсэн байдгийг өөрийн үстэй толгой, өөдөсхөн/хохо/ ходоодоороо мэдэрсэн. Эмэгтэйчүүд ерөнхийидөө 2-3 дээд сургууль өглөө үдэшгүй суралцаад явдаг хэдий ч гүйцэтгэлийн тал дээр массаараа ажилдаг. Үүнийг УИХ-ын 71 эр гишүүд болоод, албан газар пүүс компаниудын эр захирлуудын хүйс батлах байх. Эхнэр гэснээ юу бичээд унаваа. Аа гэхдээ ээжийн сургаалиар бичлэгээ дуусгая. Эр хүнийг эмэгтэй хүн л өөрөө ухаанаараа дэмжиж, залж явдаг юм шүү дээ гэж .

Хайрын тухай

Өнөөдөр нэг найз маань мессенжертээ Хайр гэж юу юм бэ гэдэг статус тавьчихаж. Хайр гэдэг чинь Ойлголцол шд найзаа гэтэл чинийхээр тийм гэжүү, минийхээр хүндлэх, итгэх энэ тэр гээд баахан юм хэллээ. Манай нэг найз саяхан найз охиндоо хаягдсан, экс герлфрэнд -Хайргүй, чиний хайр гэж юу байдаг юм, шижгийн юм энэ тэр гэж хүртэл найзыг маань хэлээд хаяад явжээ. Найзыгаа сэтгэлээр өргөх гэж бид цаад охин чинь даварсан байнаа, бүх юман дээр чи буулт хийсээр байгаад бүүр давраачихаж энэ тэр гээд баахан л сургамжлав. Зөөлөн зант найз маань бүх юмыг нь хүлээн зөвшөөрсөөр байгаад нөгөөх нь толгой дээр нь гарч суучаад , өөр авирах юм алга болхоор хаяад явж л дээ. Азгүй тахиа чинь. Ойлгож чадаагүй хохь нь. 2 эрэгтэй найз маань нийлээд салсан найз охины шинэ найз залууг Арчнаа , галуун цуваагаар явуулна энэ тэр гээд дөвчигнөхөөр нь наад охиноо л галуун цуваагаар явуулахгүй ю. Тэр залуу ямар хамаатай юм, ямар чамайг мэдэх биш гэсэн чинь . Нээрээ тийм юм тэгнээ л гэж авсан. Чадахгүй л дээ , хэд хоноод гуйгаад утастаад ,дахиад л доромжлуулах байх. өчдөр гэхдээ сайн л хэлсэн юмсан.

Зам+Том оврын автобус

Замын бөглөрөл түгжрэл их байгаад бухимдсан нэгэн блогчны тэмдэглэлийг уншаад, энд өөрийн бодлоо бичие. Юунаас эхлэх үү? Энэбиш агсан /УИХ-ын дарга/ "Мянганы зам"-ыг эхлүүлсэн гэлцдэг. Зам дагаж амьдрал явдаг. Улаанбаатар хотын зам засварын энэ зуны тендерт 7 компанид эрх олгож хотын замыг шинэчлэн сайжруулхаар 1 тэрбум?? төгрөг төсөвлөсөн. Эдгээр компаниудаас 25-р эмийн сангаас хороолол руу өгсдөг болон 5 шарын Баянхошуу руу явдаг Зүүнсалаа? -ийн зам 2-ийг засах компаниуд техник тоног төхөөрөмжийн гачигдлаас шалтгаалан зам биш там тавьсан байсан." Нарны зам " шиг аятайхан зам тавьчихдаггүй юм гэхэд хуучин байснаар нь орхисон бол дээр дурьдсан 2 зам арай л гайгүй байх байлаа. Нарны замын төслийг Монгол талаас хамтран хэрэгжүүлсэн компани өдийд лут болсон байх даа. Япончууд чинь өөрснөө юм хийдэг, дээрээс нь хүнийг бас юм хийж сургадаг улс. Нэг онигоо байдаг байхаа. Япон хүн Монголд машинаар явж байгаад толгой сэгсэрч -Энэ замыг тавьсан хүн лав шоронд орсон биз? гэж асуутал хамт явж байсан Монгол нь -Юун шорон, харин шагнал авсан гээч гэж хариулсан гэсэн. Манайхан зам тавихдаа төсөвлөсөн хөрөнгөөс нь өөртөө унагааж өргөнөөс нь ч нэг, зузаанаас нь ч бас хасдаг гэнэлээ. Гадны хөнгөлөлттэй зээл буцалтгүй тусламжийг Монголд олгохоор өгөөмөр гараа сунгахдаа нөгөө тусламж нь хэдхэн хүний кармаанд орох бус олон нийтийн зориулалттай ашигтай тустай зүйл болоосой гэдэг үүднээс биднээс санал асуудаг. Бид заримдаа оновчгүй зүйлд үр ашиггүй зарцуулдаг. Үүний тод жишээ нь саяны зун Монголд ирсэн Европын сэргээн босголт банкны төлөөлөгчид Монгол Улсын шийдвэр гаргах эрх мэдэл бүхий нэгэн хүнээс /бяд өөр хоорондоо-авгай гэж нэрлэдэг юм. / танайх манай буцалтгүй тусламжийн 10 сая? еврог Улс орондоо хэрэгтэй ямар бүтээн байгуулалт, үйл хэрэгт зарцуулах вэ гэтэл Авгай-Бяд үүнийг чинь том оврын 2000 автобум худалдан авхад зарцуулна гэжээ. ЕБ- Танайх 2000 автобус явах замтай юм уу ? гэтэл А- Өгвөл өгнө л биз, байвал байна л биз, бараг юун их юм шалгаадгийн гэж авсан гэсэн. Сүүлийн үеийн мэдээгээр уг буцалтгүй тусламж олгогдхоор болсон бөгөөд манай хэдэн гарууд ямар маркийн автобус авхаа шийдэн төсөл боловсруулж суугаа байх даа. хөөрхий. хихи. Инээдгийн учир нь өнөөдөр зөвхөн Улаанбаатарт хэдэн ширхэг автомашин, автобус, микро явж байгаа билээ. Хэдэн цаг хүртэл зам түржирч гацаж лай болдог билээ. Тэд нарыг өчүүхэн ч бодсон зүйлгүйгээр амандаа орсноо бурж суудаг .... ч гэхэв. Том оврын автобуснууд худалдаж авлаа ч гэсэн 2000 лав авахгүй. Үсрээд л 500-г худалдаж авлаа гэхэд хотоор нэг данхайтал зам түгжиж, хүн болгоны нүдэнд өртөж бяд 2000 автобус авлаа гэж өдөр, шөнө, өглөө, оройгүй зурагт , радиогоор уран донгодох гэж байгаа биз. Тэгээд сул орж ирсэн мөнгөөрөө лууван, лаагаа идацгаахийн биддэ. Гадны сайн гэж яригддаг жишээлбэл Тайваны давхар зам тавьдаг төслийг судлаад мэргэжилтэнгүүдийг урьж авчирч судалгаа, шинжилгээ хийлгэж хамтран төсөл боловсруулан хэрэгжүүлхэд ч уул нь буцалтгүй тусламжийн хөрөнгөөр ядах юмгүй санагдана. Эсвэл гэрэлтүүлэгээ шинэчлэж болмоор, сохор амьтад шиг зам дээр холын гэрлээ асаан, энд тэнд машин барих гэж зогсоо улсуудыг дайрчих шахаад өнгөрөх зовлонгүй болгоход ч хялбар. Хотоор нэг гэрэлтүүлэг хийсэн ч ер нь яадийн. гэж л бодож байна.

Friday, July 20, 2007

Хөвсгөл

Амралтаа авчихаад Хөвсгөл нуурын эрэгт очиж хэд хоног амраад ирлээ. Бодлогсон бол ажлаа тийш нь нүүлгэчээд тэнд л амьдраад баймаар сайхан нутаг байна лээ. Хотод ирсэн хот миа санагдаад. Уйлмаар санагдаад.Унгамаар... за арай биш байна. Үнэхээр магтах сайхан үг олдохгүй хараад харааны хүрээ гүйцэхгүй тийм нутаг. Бага зэрэг мэдээлэл өгхөд Хөвсгөл нуурын урт 137км, өргөн 42 км, гүн 262 км, цэнгэг уст нуур. Байгал далай энэ 2 гэвүү дээ. Дэлхийн цэнгэг усны нөөц газар гэнэ шүү. Далайн ус хойлойн ангинад их сайн гэнэ. Баахан хөлөө дүрж, уснаас нь уув. Сүхбаатар онгоцоор 1 цагийн аялал хийсэн, сэтгэлд хоногшсон сайхан дурсамж болжээ. Онгоцон дээр байхад аадар бороо орж , аянга цахилгаан цахисан тэр тоолонд нь хоолой мэдэн хашгирч кайф авлаа. Далай багшийнхаа сургаалийг биелүүлж очиж үзээгүй газраа нэг очоод үзчихлээ.

Дураараа дургиж дунд чөмгөөрөө жиргэнэ гэгч болж хэд хоног ёстой сайхан амралаа. Хөвсгөл нутгийн нэг ах хүү манай ажлынхантай танилцаж шүлэг хэлсэн юм. Тэр ёстой холиодог ах байсан. Таны нэр хэн бэ гэвэл 5 минут шүлэг хэлнэ. Та юу хийдэг вэ гэгүүл шууд 10 минут шүлэг хэлж байгаа юм. Тэгсэн хамт явсан дүү нар нь манай ах хамгийн дээд тал нь 2,30 минут шүлэг хэлж байсан удаатай гэсэн чинь ах хүү шууд уншиж эхлэхээр зэхээд манай хэд сандран болиулсан юм. Түүний хэлсэн шүлэгнээс миний тогтоосон нь гэсэн чинь"Мэлхий мэлхий биш юмаа
Мэнгэ төөрсөн миний амраг юмаа " гэж байгаа юм. Амраг нь мэлхий юм уу, мэлхий гүнжийг хэлэх гээд ах төөрсөн үү. Бүү мэд. Би нөгөөхийг нь хүмүүст ярьж инээдэг санаатай. Тэгсэн хамт явж байсан дүү нь. Өөрийнхөө тухай ярих дуртай гэж юу гэхэв. Хотоос эвгай авсан юм гэнээ. Авгай нь загвар өмсөх хоббитой байсан гэнэ. Тэгээд авгайдаа "Чи ямар загас биш би ямар загасчин биш, битгий гулжигнаад бай " гэж хэлээд авгайгаа болгоцон гэнэм. Би цээжилсэн байхыг бодохнээ инээд их хүрсэн байх.

За гэх мэт сонинтой хот орж ирэх шив. Хот бол үнэхээр шороо тоосонд дарагдсан завгүй амьдралыг минь буцаан авчирч их таагүй угтлаа. Тэхдээ төрсөн нутаг хойно аль хэдийнэ дасчиж.

Saturday, June 16, 2007

Амьдрах хүслэн

Доор байгаа нийтлэл сэтгүүлч Молорын бичсэн нь. Охин болоод эгчийн бичсэн өдрийн тэмдэглэл http://lovelife.delhii.net/ энэ линзк дээр байгаа.

“Би одоо хаана очиж хэвтэнэ ээ” гэж гунигтайхан хэлээд инээмсэглэх Б.Заяагийн төрсөн өдөр тун удахгүй буюу зургадугаар сарын 23-нд болно. Энэ нийтлэлийг бичигч Молор миний хамгийн дотны найз бүсгүйн төрсөн өдөр ч яг тэр өдөр болдог. Бид найзынхаа төрсөн өдрийг хамтдаа хэрхэн тэмдэглэх тухай төлөвлөгөөгөө хэдийнэ боловсруулсан төдийгүй төрсөн өдрийн байнгын зочид болох 9 бүсгүй ямар даашинзаар гоёж, ямар аксессуараар гангарахаа ч тохироод авсан. Тэгээд ёстой зад авна гэж байгаа. Харин Заяа охин 20 насныхаа төрсөн өдрийг хэрхэн тэмдэглэх тухай санахыг ч хүссэнгүй. Тэр хэвтээд л, хэвтээд л... Хэвтсээр байгаад хоёр жилийг ардаа орхисон ч түүнд хэвтэхээс өөр хийж чадах зүйл алга. Цонхоор хэсэгхэн цухуйх тэнгэрийн бүүдгэр өнгө, үүлс, шувууд жиргэх чимээ, хааяахан хуйсганах салхины чимээ түүнд амьд байгааг нь сануулна. Тэр гадаа ямар байдгийг бараг мартжээ. Зуны халуун өдрүүд ааг амьсгаа давхцуулан ирэхэд бүгд л зуслан, байгаль бараадан амарч цэнгэх, зугаалж жаргах тухай элдэв төлөвлөгөө боловсруулж байхад харин Заяагийн хувьд энэ сарын 25-ны өдөр гэхэд л хэвтэх газар үгүй болж мэдэх асуудал л сэтгэлийг нь зовооно. Дээр нь хэвтсээр байгаад цоорч, шархалсан нуруу, хонго, гуя, хөлийн өсгийний шархны аймшигтай өвдөлтийг тэвчихэд бэрх. Хөлийн чимээ гарах бүрт тэр давхийн цочиж, айсан нүдээр эргэн тойрноо түгшүүртэйгээр харахдаа аврал эрсэн харц нь юун дээр тогтохоо мэдэхгүй дүрлэгнэнэ. Хөлийн чимээ бол Заяагийн хувьд тэсвэрлэшгүй өвдөлт, амиа хорломоор зовиуртай тамлалт ойртон ирж байгаагийн дохио. Сувилагч өдөр бүр ирж, Заяа охины дотогшоо улам идэгдсээр байгаа шархыг цэвэрлэн, боолтыг сольдог. Харин энэ хэдхэн агшинд Заяа охин гашуунаар уйлж, ясыг нь хүртэл ухаад хаячих мэт тэр гаслантай өвдөлттэй тэмцэх гэж хамаг тамираа барна. Тиймээс сувилагч ирнэ гэдэг охины хувьд айдас болон хувирчээ. Хаврын шалгалтаа өгчихөөд сэтгэл амарсан оюутнууд хонхны баярын шинэхэн дээлээрээ гангарч, гялгар туфльний өсгийгөөр цардмал зам тогшин хөгшилтэйгээр холхилдоно. Гудамжинд хүүхдүүд шуугилдаж, амьдрал буцалж байна. Харин цонхны цаанаас эдгээрийг зөвхөн сонсож л чадах Заяа охин хэзээ хөл дээрээ босож, үе тэнгийнхэн шигээ инээд хөөр болон алхлахаа тааж үл чадан өвчиндөө шанална. Гэрийнхэн нь чимээ аниргүй нам гүм. Өвдөлт, гашуунаар ёолох чих дөжрөм чимээ намжихад ээж, аав, эгч, ах нь түүнийг түр ч атугай дугхийг гэсэндээ чангахан ч амьсгалаас эмээнэ. Заяагийн яс, арьсны цооролтыг харсан хүний нүд хальтрахгүй байхын аргагүй. Турж эцээд яг л африкийн тураалтай хүүхдүүд шиг харагдах бяцхан бие нь энд тэндгүй ураад ухаад авчихсан мэт өм, цөм цоорч, тэрхүү цоорсон шарханд нь агаарт дэгдэх бохир, бактерууд үүрлэх гэж яарна. Харин саяхан болтол зөвхөн үе мөч янгинах өвчнөөр шаналж байсан охины зовуурь шаналгааг нэмсэн энэ шарх сэтгэлгүй хүмүүсийн үйл ажиллагаанаас үүссэн гэдгийг хэлэх хэрэгтэй. Тэр хоёр сарын өмнө Улсын Клиникийн Нэгдүгээр эмнэлгээс гарчээ. Учир нь цус багадалтаас үүссэн /тэрхүү цус багадалт нь өвчин намдаах эм их хэрэглэснээс болсон гэсэн оноштой/ цус харвалт тархинд нь үүсч эмнэлэгт яаралтай хэвтэхээс өөр аргагүй болсон байсан юм. Харин эмнэлэг, эмчилгээ, эмч нарын сэтгэл дутсанаас охин өөрийн өвчин дээрээ бас нэгэн зовиур нэмсэн нь арьс, ясны цооролт. Охиныг эмнэлэгт хэвтэж байхад асаргаа сувилгаа дутагдсанаас түүний удаанаар хэвтсэн биеийн товгор хэсгүүд цоорч, үхжиж эхэлжээ. Гэтэл “Энэ шархнууд тун удахгүй эдгэчихнэ. Ийм юм байж л байдаг юм. Зүв зүгээр” гэсэн эмч нарын үг охиныг ч, гэр бүлийнхнийг нь ч түр тайвшруулж орхиж. Харамсалтай нь эмнэлгээс гарснаас хойшхи сүүлийн хоёр сар охины хувьд жинхэнэ там болон хувирч, охин өдөр бүр дотогшоо хорсолтойгоор шурган цаашлах шархны зовлонт өвдөлттэй давхар тэмцэх хэрэгтэй болсон юм. Шарх эдгэсэнгүйгээр барахгүй баруун хөлийнх нь өсгийний шарх цаашилж, ясыг нь хүртэл идэж эхэлжээ. Нийслэлийн 45 дугаар дунд сургуулийн 10-ын Б ангийг 2005 онд онцсайн дүнтэй төгссөн Заяа охинд олон сайхан мөрөөдөл байсан юм. Цовоо сэргэлэн, хөгжилтэй, бас ч тэрүүхэндээ хошин хөнгөн яриатай түүний бүх мөрөөдлийг хүнд өвчин хулгайлан авчихаад байгаа нь энэ. Тэр том болоод орчуулагч болно гэж ярих дуртай охин байлаа. Тиймээс ч хичээлдээ шамдаж, үеийн нөхдөөсөө хоцрохгүйг хичээн, амьдралд дэндүү хайртайдаа хөгжилтэй инээмсэглэн дэгддэг байлаа. Гэхдээ одоо түүнд энэ бүхэн нь зүүд байсан мэт санагдана. Дахиад л шөнө болоход дахиад л солиором хорон өвдөлт эхэллээ. Заяа тэртэй тэргүй өөрийнх нь төлөө шаналж байгаа гэрийнхэндээ зовиураа мэдэгдэхгүйн тулд хөнжлийнхөө захыг амандаа зуугаад зөөлхөн ёолов. Нүднээс нь нулимс асгарах авч, тэр чимээ гаргасангүй. Шөнийн тэнгэрт одод түгж, хаа нэгтэй болзоонд зогсох цэл залуухан хорин настнууд шивэр авир ярилцан, сэтгэлийнхээ үгийг хэлэлцэж байхад тэдний нэг нь хөнжил дотроо гашуунаар уйлж байлаа. Ариунаа дүүгийнхээ энэ өвчин шаналал бүхнийг сэтгэлээрээ мэдэрнэ. Нүднийх нь гал өдрөөс өдөрт буурсаар байгаа ч дүү нь сэтгэлийг нь өвтгөхгүй гэхдээ хүчээр инээмсэглэж байгааг харахдаа тэр нулимсаа ил гаргахгүйн тулд хамаг чадлаараа тэмцэх гэж оролдоно. Саяхан л туулай шиг дэгдэн гүйж явсан хөөрхөн дүү нь одоо орон дээр хадаастай нэгэн болон хувирчээ. Тэр чихэр ч идэх эрхгүй болсон. Хэрвээ амттай зүйл идвэл цусанд мөөгөнцөр үүсэх аюултай. "Ганцхан удаа чихэртэй цай уух юмсан, тиймээ" гээд ядруухан инээмсэглэх охины энэ үг "Би чинь амттай юм идэх эрхгүй хүн шүү дээ" гэж хэлэх шиг санагдана. Харсаар байгаад, халагласаар байгаад, тэмцсээр байгаад, итгэсээр байгаад тэд хамгийн бяцхан охиноо ийнхүү үл үзэгдэгч өвчинд хором хоромоор булаалгачихаж. Эмч домч, элч дуучин, сайн үйлсийн байгууллага гээд яваагүй газар, татаагүй хаалга Ариунаад одоо үлдсэнгүй. Заяагийн өвчнийг эмчлүүлэх гэж байраа зараад Бээжин хотыг зорьсон тэр өдрийн нар хаанаас мандсаныг одоо таах гээд ч яах билээ. Яг дүү шиг нь өвчтэй нэгэн охины бие гэнэт муудаж, эмчилгээ нь зогсоход Ариунаагийн гэрийнхэн эргэлзэж эхлэв. Хэдийгээр хамаг эд хөрөнгөө зараад энэ хол газар ирсэн ч баталгаагүй зүйлд цаг, мөнгөө үрэхээс түдгэлзэхээр шийджээ. Тэд өнөөх охины биеийн байдал хаашаа эргэхийг харзнахаар шийдэв. Ингээд гар дээр бэлэн байсан 16 сая төгрөгөө “Төгс-Эрдэнэ” нэртэй ХЗХ-нд хадгалуулаад боломжтой цагийг хүлээжээ. Хар дарсан зүүдэнд ч тийм хяслантай, тийм увайгүй хүмүүс байдаггүй биз. Нэг л өдөр Ариунаа, Заяа хоёрын гэр бүлийнхний сүүлчийн найдвар болсон 16 сая төгрөг худал хуурмагийн гарт орон хумхийн тоос мэт алга болж, амьдрах хүслийг нь торгоож байсан сүүлчийн чавхдас тасарчээ. Дүүгээ эмчлүүлээд л авбал орон гэр хэзээ нэгэн цагт олдоно гэж итгэж найдаж байсан нэгэн гэр бүлийнхэн цөхрөлд уналаа. Гэр орон, амьдрах хүслэн, залуу нас, мөрөөдөлийг нь хадгалсан итгэл найдвар ийнхүү үлээсэн лаа мэт алга болно чинээ санасангүй. “Би одоо хаана очиж хэвтэнэ ээ?”. Энэ үг Заяа охины амнаас инээмсэглэлтэй хамт унасан ч бүр гүндээ цөхрөнгүйгээр хашгирах мэт санагдана. Энэ сарын 25-ны өдөр хөлсөлсөн байрных нь хугацаа дуусна. Сэтгүүлч миний бие энэ бүхнийг ярихдаа байн байн нулимсаа залгин, тайтгарахыг хичээх Ариунаад бүсгүйд хүйтэн ус аялгалж өгөөд нүднээсээ сул асгарах нулимсаа залгихаар цонхоор харан хэсэг зогслоо. Гадаа гоёмсог даашинзаар гангарсан Заяагийн үеийн охидын аз жаргалтай царайнууд зөрөлдөнө. Харин яг тэр агшинд Заяа магадгүй өвчиндөө шаналан уйлж байсан байж таарна. Сумогийн аварга Хакухо, мисс Сэлэнгэ, рок дуучин Саран гээд Заяагийн нэгэн байрны гадаа тоглож өссөн найз нар нь эрүүл саруул, сайн сайхан амьдарч байна. Харин үй зайгүй тоглож өссөн найз Заяа нь ийнхүү амьдралтай амь тэмцэн зууралдаж байгааг тэд мэдээ ч үгүй байгаа. Хорин настайгаа золгоход 10-хан хоног үлджээ. Харин төрсөн өдрийнхөө дараа Заяа охин ортойгоо гудамжинд гарч ч мэднэ. Ариунаа дүүгийнхээ төлөө чадах бүхнээ хийхээр шийдсэн. Тэр энэ жил 28 настай ч гэр бүлтэй болох, сайхан амьдрах тухай өөртөө хэрэгтэй гэсэн бүхнийг бодох ч завгүй явна. Дүүгээ асрах, сайхан сэтгэлтэй хүмүүсийг олж уулзах, дүүгийнхээ зовиур шаналгааг бага ч болтугай хуваалцах нь түүний хувь тавилан болжээ. Өнгөрсөн гуравдугаар сард Ариунаагийн илгээсэн захидалд Солонгосын нэгэн эмнэлэг хариу ирүүлсэн аж. “Бид танай дүүг эмчлэхийг зөвшөөрч байна. Гэхдээ 100 хувь үнэгүй эмчлэх боломжгүй. Харин 50 хувийг нь төлсөн тохиолдолд бид амийг нь аварч чадна” гэсэн товчхон зурвас Ариунаад ирсэн анхны найдвар байлаа. Гэвч түүнээс хойш бүтэн гурван сар өнгөрсөн боловч мөнгө цугларсангүй. Дуучин Т.Ариунаагийн тоглолтын өмнөх сурталчилгаа болсон дүүгийнх нь өвчинд шаналсан дүрс телевизээр бараг 10-аад удаа гарав. Т.Ариунаа дүүд нь тоглолтын тасалбар шинэ цомгуудаасаа бэлэг болгон өгчээ. Харин бусад сайхан сэтгэлийн элч нараас огтхон ч сураг гарсангүй. Гэсэн ч Ариунаа цөхрөлгүй дүүдээ “Чи аврагдана. Удахгүй эдгэнэ” гэж хэлсээр... Ариунаа нэгэн амьдралыг авч үлдэх гэж, нэгэн амийг торгоох гэж хичээж байна. “Би эмчилгээнд зориулах мөнгийг 10000 ам.доллар гэж зарласан. Яагаад гэвэл хэтэрхий их мөнгө хүмүүсийг айлгах байх гэж бодож байна” гэж өхөөрдөж өсгөсөн охин дүүгийнхээ амийг гуйж суугаа тэр эгч өгүүлсэн юм. Түүнд мэдээж тэрнээс ч их мөнгө хэрэгтэй байгаа. /Уг нь тэр үе мөчний ремотизм, ремотоид хавсарсан гэсэн өвчний оноштой. Гэвч өвчин намдаах эм хэтэрхий их хэрэглэснээс эмийн нөлөө цусны бүтцэд өөрчлөлт оруулж, тэрнээсээ улбаалан зүрхэнд хүрэлцэхүйц цус хүрэхгүй байснаас цусан хангамж муудаж, тархинд нь цус харвалт өгчээ. Харин энэ тухай гэрийнхэн нь түүнд хэлээгүй л байгаа тул Заяа тархиндаа цус харвасан гэдгийг мэдээгүй байгаа. Хүний цусанд 10000 эс байх ёстой байтал охиных ердөө л 1000 гэсэн тоон дээр дэнжигнэж байна. Ийнхүү цусны эс цөөрсөн нь цус багадалт үүсгэж, дахин төлжих боломжийг нь багасгаж байгаа хэрэг/. Гагцхүү цаг хугацаа л явсаар байна. Цаг урсах хэрээр охины амьд үлдэх хоногийн тоо хорогдсоор байгаа нь эргэлзээгүй. Цэл залуухан нэгэн амь, цэвэр тунгалаг нэгэн сэтгэл ийнхүү орон дээрээ бөхөж байна. Сайхан сэтгэлт хүмүүс бидний дунд олон байгаа гэдэгт би л хувьдаа итгэдэг. “Сэтгэлд гал байхад гал зууханд гал олдоно” гэж хэлэлцсээр хүн болсон бид хамтдаа хөдөлбөл ийм нэгэн амьдралыг аварч чадахгүй гэж үү? Батзаяа охины эгчтэй холбогдохыг хүсвэл Дэлхий.нет дээр байгаа Амьдрах Хүслэн блогт зочилоорой.
Дансны дугаар "Зоос" банк: 2413197095 /төгрөг/
2413202777 /валют/

Sunday, April 15, 2007

Нэргүй

Амин хувиа бодож амьдарваас
Нэг л үе яригдана
Анд нөхдөө бодож амьдарваас
Нэгэн зуунд дурсагдана
Ард түмнээ бодож амьдарваас
Зуун зуунд мөнхөрнө
http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=53539&catid=133
Энэ холбоост байгаа бичлэг дээр ТВ-ийн кино албаныхан буруу орчуулга хийдэг талаар өгүүлжээ. Хүн болгон Англи хэл төгс мэдэх албагүй гэж өмөөрий дөө. Нөгөө талаар мэддэгүүдэд шоолуулхаар орчуулж байгаа бол бас хөөрхий болхийм даа. Шүүмжлэгч нөхөр... шаал хөгийн юманд санаа зовсон байх юмаа. Хэлц үгийг дүйцүүлэн орчуулсныг анзааралгүй Итали хүн тэмээ унав ч гэх шиг юм яриад өөрөө харин мэдлэг муутай нөхрүү гүй ю. Ер нь бол бид хэд Италийн хэлц үгсийн утгыг төгс ойлгохгүй ш дээ. Пицца цонхоор нисэв ч гэх юм уу хэхэ. Тэрний оронд Аманд орсон шар тос хэлээрээ түлхлээ энэ тэр гэвэл илүү ойлгож байгаа юм бишүү. Харин ч тэрхүү орчуулагчид дүйцэх үгийг оноож орчуулж байгаад талархья.

Дээрх мөртүүдийг хүний блог дээрээс хуулаад тавьсан шүү. Гоё ч үг шиг санагдаад...

Sunday, April 08, 2007

Ярилцлагын цаг

Саяхан Н.Оюун гэдэг пластик мэс засалчын өгсөн ярилцлагыг уншив. Манайхан гоо сайхны мэс засалч гэж буруу нэрлэдэг гэнээ. Гоо сайхны мэс засал гэдэг нь пластик мэс заслын нэг бяцхан хэсэг болж явдаг гэсэн байна. Би Оюун гуайг гоо сайхны мэс засал сайн хийдэг хүн гэдгээр нь л бас мэднэ. Найз нөхөд танил улсууд давхраа хийлгэх гэж байгаа тийм юмаа засуулмаар байна гэхэд Оюун эмч хамгийн мундаг нь гэсэн шд гэж зөвлөдөг санаатай. Оюун гуайд нилээд атаархав, бараг өөрийгөө химидээ сайн байгаад эмч болохгүй яавдаа гэж бодох шахлаа хэхэ. Нэг юмаар дагнаж, түүнийгээ сайтар эзэмшсэн хүн гэдэг үнэхээр атаархмаар сайхан байх юм.
Гоо сайхны мэс заслын тухайд- Хүний өөртөө итгэлгүй байдал дээр тоглодог бизнес гэж боддог. Жишээ нь: - Миний хамар сартгар байлаа гэж бодход би хамраа өндөр шулуун байсан ч болоосой гэж бодоод, бараг шулуун хамартай л болчихвол бүх юм сайхан болох гээд байгаа юм шиг санагдана. Тэгж бодож байгаад түүндээ итгэж арга зам хайж эхлэнээ дээ. Гэтэл хамрыг чинь мэс засал хийгээд сайхан өндөр шулуун болгодог гэнэ гэж сонсвол ум хумгүй харайж очоод үр дүнг нь үзэх гээд үнэ хөлсийг нь ч хайхралгүй хутганы дор очиж хэвтэнэ. Яс юман дээрээ шулуун хамартай боллоо гээд бүх зүйл хэвээрээ л байна.Дахиад нэг юм дутуу санагдаад эхлэнэ гэдэг нь туршлагаар нотлогдчоод байна...
Өчигдөр Бүдүүн мисс гэдэг кино үзлээ. Солонгос инээдмийн сүүлдээ уйлуулдаг кино байв. Нэг дуучин хүүхэн менежертээ дурлаад нөгөөх нь тоохгүй байсан чинь манай хүн өөрийгөө бүдүүнка болхоор нь тоохгүй байна гэж бодоод гоо сайхны мэс засал хийлгэж өөхөө соруулж, силикон шахуулж энэ тэр гоё хүүхэн болдог. Гэхдээ хиймлээр буюу амархан олж авсан ямар ч юм амтгүй байдаг тул түүний олж авсан амжилт нь ямар ч амтгүй нэр хүндгүй болж сүүлдээ манай хүн тэрийгээ ойлгож мэдрэн өөрийнхөөрөө байж эхлэснээр хэвийн амьдралдаа орно.
Бодоожоор, хамгийн наад захын хиймэл хумс, хиймэл үс, хиймэл сормуус зэрэг л хичнээн тээртэй байдаг билээ. Тэрэн шиг зайлшгүй хэрэгтэй бус ядаргааны зүйлийг дургуй хүрсэн үедээ аваад хаячихаж чадахгүй арьсан доороо хадгалхаар ямар байхыг төсөөлөх ч арга алга.
Оюун эмч рүүгээ эргэж орьё. Тэдний эмнэлэг гоо сайхны мэс засал өөрийн хүслээр ирж хийлгэж байгаа үйлчлүүлэгчид өндөр үнээр үйлчилдэг гэсэн. Давхраа хийхэд 400$ гэх мэт. Харин дараагийн үйлчилгээ нь пластик мэс засал буюу осол, гэмтэлд өртөж арьс, мах нөхүүлэх гэх мэтийг хийлгэхэд дундаж үнээр үйлчилдэг. Төгсгөлд нь төрөлхийн эд эрхтний гажигтай тагнай цоорхой гэх мэт хүүхдүүдэд мэс заслыг төлбөргүй хийдэг гэсэн. Уг мэс заслыг анхнаас нь сайн хийлгэхгүй бол маш олон дахисан мэс засал хийлгэх шаардлагатай болдог гэсэн шүү.

Wednesday, March 14, 2007

Амжилт хаана байдаг вэ?

Амжилттай яваа хvмvvст амжилт өөрөө ирдэг гэж бодож байна уу. Yгvй шvv. Тэд амжилтыг тэртээ өндөр дээр байхад нь зvтгэсээр байгаад хvрчихдэг юм. Харин нэгэнт амжилтанд хvрсэн хойноо тvvнийгээ алдахгvйн тулд мөн л эрчтэй хөдөлмөрлөж, тvvнийгээ бусадтай хуваалцаж, дараагийн амжилтад хvрэх сууриа болгодог. Амжилттай яваа хvмvvст нийтлэг шинжvvд байдаг. Тэдэнд яагаад амжилт ирдэгийг сонирхьё.
Амжилттай яваа хvмvvс өөрийгөө маш сайн мэддэг
Тэд өөрийнхөө юунд дуртай, юуг хийвэл амжилт олох, юуг хамгийн сайн хийж чаддаг, ямар авьяастай, тvvнийгээ хэрхэн бусдад амжилттай санал болгохоо мэддэг. Тийм ч учраас тэдний хийсэн зvйлvvд vнэхээр чанартай болдог. Тухайлбал аав нь морь маллаж, малын хашаанд амьдарч, морины өвсөн дээр унтдаг байсан нэгэн хvv одоо америкийн хамгийн баян, нэр нөлөөтэй хvний нэг болжээ. Тэр морь маш сайн сургаж чаддагийнхаа ачаар морь сонирхдог, нэр нөлөөтэй, баячуудын дотны анд нь болжээ. Мөнгөтэй хvмvvс тvvгээр морио сургуулахын тулд сарын өмнөөс захиалга өгдөг, морь худалдаж авахдаа хамт яваач гэж гуйдаг, манай эдлэн газарт амьдарч морийг минь арчлаад өгөөч гэж хvсэлт тавьдаг. Нэг ёсондоо тэр морь сургах ажлаа vнэхээр сайн хийдэг, өөрийнхөө vнэ цэнийг мэддэг, өөртөө итгэдэг, авьяас чадвараа бусадтай хуваалцдагийнхаа ачаар морины хашаанаас орд харшид амьдардаг болж чаджээ.
Амжилттай яваа хvмvvс өөртөө болон бусдад шаардлага тавьж чаддаг
Танил маань саяхан нэгэн компанийн борлуулалтын менежертэй гэрээ хийхдээ “Би энэ гэрээн дээр чинь гарын vсгээ зурж чадахгvй юм байна. Маш их алдаатай, бас гэрээний стандартаар бичээгvй байна. Дахин янзалж ир” гэж хэлэхийг би сонссон юм. Тvvнд уг нь гэрээний vг vсгийн алдаа зэрэг нь нэг их хамаагvй л дээ. Тэр тогтмол хугацаанд чанартай бараа авч л байвал болно. Гэтэл тэр тэгж хандсангvй. Амжилттай яваа хvмvvс өөртөө ч, бусдад ч шаардлага тавьж чаддаг, байх ёстой хэм хэмжээг мөрдөж, бусдаар ч мөрдvvлж чаддагийнхаа ачаар амжилтад хvрдэг.
Амжилттай яваа хvмvvс бусдад туслахдаа vргэлж дуртай байдаг Хөгшин настай болсон нэгэн эмээгийн бие нь эрс муудаж, аажмаар vхэж эхлэжээ. Тэр маш олон жилийн турш чадлынхаа хэрээр ядуучуудад тусалдаг байсан юм. Тvvнээс бурхан “Чи vхэхээс айж байна уу” гэж асуув. Эмэгтэй “Yгvй ээ. Би айхгvй байна. Гэхдээ надад одоо vхэхэд ичгэвтэр байна. Би бусдын төлөө хангалттай их сайн зvйл хийж чадсангvй шvv дээ” гэж хариулжээ. Бурхан тvvнд “Тэгвэл чи хэзээ ичгэвтэр бус боллоо гэж санагдана, тэр vедээ ирээрэй. Би чамд туслана” гэж хэлээд буцаав. Амжилттай явахыг хvсдэг хvн бvр энэ домгийг vргэлж санаж байхтун. Бусдад туслахдаа хэзээд дуртай байгаарай. Таныг цаанаас чинь аз ивээх болно.
Амжилттай хvмvvс өчvvхэн зvйлийг ч мартдаггvй
Тэд өөррvv нь залгасан хvмvvсрvv эргээд залгадаг. Тэд мэндчилгээ аваад баярлалаа гэж хэлэхээ мартдаггvй. Тэд өөрийнх нь амжилттай яваад тусладаг vйлчлэгч, манаач, тvнш, найзууддаа баяраар талархлын мэндчилгээ бичихдээ дуртай байдаг. Тэд амжилт гэдэг бол өөрийг нь сайхан амьдрахад тусладаг өчvvхэн зvйлсээс бvрддэг гэдгийг мэддэг.
Амжилттай яваа хvмvvс өөрөө өөрийгөө зоригжуулж чаддаг
Миний нэг зохиолч найз байдаг юм. Тэр миний л мэдэхийн бараг 20 жилийн турш элдэв өгvvлэл, нийтлэл, ном бичиж сонин, сэтгvvл, хэвлэлийн компаниуд руу илгээсэн. Харамсалтай нь тэдгээрийг нь огт нийтлэдэггvй байв. Тэр энэ 20 жилийн хугацаанд сэтгэлээр унаж архинд орж vзсэн, эхнэртээ хаягдсан, дахиж хэзээ ч бичихгvй гэж шийдэж байсан.Гэхдээ тэр 20 жилийн дараа “Би заавал амжилт олно, энэ хэцvv давааг харин ч нэг даваад гарна шvv” гэж өөрөө өөрийгөө зоригжуулж чадсан юм. Хэдийгээр тэр маш орой ухаарсан ч өөрөө өөрийгөө зоригжуулж, итгvvлж чадсан нь хамгийн чухал. Өнөөдөр тэр манай хотын хамгийн шилдэг нийтлэлчдийн нэг. Харин та заавал миний найз шиг 20 жил азгvйтэх шаардлагагvй шvv дээ.
Амжилттай яваа хvмvvс өөртөө хайртай байдаг
Оскар Уайлд “Өөрөө өөрийгөө хайрлах нь урт хугацааны жаргалтай амьдралын эхлэл болдог” гэж хэлж байжээ. Бусдаар өөрийгөө хайрлуулах нь эхлээд өөрөө өөрийгөө хайрлахаас эхэлнэ, өөрөө өөрийнхөө vнэ цэнийг дээшлvvлэхээс эхэлнэ.
Амжилттай яваа хvмvvс амжилтанд хамаг чадлаараа тэмvvлдэг
Тэд хэзээд хамгийн том амжилтын төлөө л тэмvvлдэг. Найзуудтайгаа мөрийтэй тоглохдоо ч, хөл бөмбөгийн тэмцээнд оролцохдоо ч, сvлжээгээр контр-страйк тоглохдоо ч, бас компанийн дэд захирлын албан тушаалд өрсөлдөхдөө ч ялагч нь байхыг тэмvvлдэг. Тэд бvхий л зvйлд ялагч болохын төлөө тэмvvлдэгийнхээ ачаар талд нь ч болов амжилт олдог.
Амжилттай яваа хvмvvсийн мөрөөдөл нь том байдаг
Хvн бvр мөрөөдөж чаддаг. Гэхдээ маш цөөхөн нь мөрөөдлөө биелvvлдэг. Учир нь тэд маш их хөдөлмөрлөдөг. Майкл Делл “Амжилтанд хvрэхийн тулд лифтэнд суух хэрэгтэй. Хэрэв лифт эвдэрсэн байвал шатаар ч болов өгс. Ямар ч л байсан тvvнд хvрэх хэрэгтэй” гэж хэлжээ. Yнэхээр ямар нэгэн өндөрлөгт хvрэхийн тулд та мөрөөдөх хэрэгтэй. Гэхдээ нэлээд том мөрөөдөх ёстой. Yvндээ хvрэхийн тулд өдөр бvр бага багаар урагшил. Нэг ч өдрийг байгаа байдалдаа өнгөрөөж болохгvй. Тэгээд ч амжилт гэдэг vгийн өмнө ажиллах гэдэг vг байдаг шvv дээ.мод харуулддаг байсан мужаан аав нь. Энэ хvмvvс оройн хоолны ширээний ард хэзээ ч Аристотель, Сократын тухай ярьж байсангvй. Гэхдээ тэд, ажил хийж, цалин авч байгаа хvн vнэнч шударга ажиллах ёстой, хариуцсан ажлаа маш сайн хийх хэрэгтэй, тvvнийхээ төлөө хариуцлага хvлээх ёстой, хамт ажилладаг хvмvvсээ хvндлэх хэрэгтэй гэдэг энгийн ёс зvйг хvvхдvvддээ сургачихсан байсан юм. Тийм ч учраас өнөөдөр хvvхдvvдийнх нь нэг нь Харвардын их сургуулийн хvндэт доктор болчихсон, миний өмнө хичээл зааж байна.
Бэрхшээлийг давж чаддаг
Амжилттай хvмvvс амьдралын бэрхшээлvvдийг сөрөн зогсож, даван туулахад байнгын хөдөлмөр нь тусалдаг гэж ярих дуртай. Тэд өмнөө зорилго тавиад, тvvнийхээ биелэлтийг байнга хянадаг. Тэд хvрсэндээ сэтгэл ханаад зогсчихдоггvй. Тэд илvv өндөрт хvрэхийн тулд зогсолтгvй, улам эрч хvчтэй, хурдтай амжилладаг. Тэд унасан ч төд удалгvй хөл дээрээ босоод, шороогоо нэг гөвчихөөд дахиад л зvтгэж, мацаж эхэлдэг. Нэгэнт л зорьсон бол тэднийг юу ч зогсоодоггvй. Шавар шалбааг, бартаа саадын дундаас ч тэд гараад л ирдэг.